Między społecznymi postulatami a Sejmem. Jak wygląda walka o prawa kobiet?
4 min read
źródło: pixabay, autor: OrnaW
W biurze poselskim Agnieszki Pomaskiej, polskiej polityczki i działaczki samorządowej, z roku na rok rośnie liczba spraw zgłaszanych przez kobiety. Wynika to z rosnącej świadomości i oczekiwania, by państwo realnie chroniło prawa obywateli. O szczegółach opowiada Jakub Wróbel, czynny działacz polityczny i współpracownik Agnieszki Pomaskiej.
Z jakimi problemami kobiety najczęściej zwracają się do Państwa biura? Czy są kwestie, które szczególnie się powtarzają?
Jakub Wróbel: Do naszego biura najczęściej trafiają sprawy związane z przemocą domową – zarówno fizyczną, psychiczną, jak i ekonomiczną – a także z ograniczonym dostępem do świadczeń zdrowotnych, w szczególności w obszarze zdrowia reprodukcyjnego. Wiele zgłoszeń dotyczy również dyskryminacji w miejscu pracy, w tym nierówności wynagrodzeń. Kobiety często proszą o wsparcie przy powrocie na rynek pracy po urlopie macierzyńskim. Ale są również skargi na nierówność w sporcie: niższe płace czy mniejsze nagrody w drużynach kobiecych w porównaniu z męskimi. Na szczęście ten obszar stopniowo się poprawia – choć jeszcze kilka lat temu, szczególnie na początku mojej pracy, otrzymywaliśmy naprawdę wiele interwencji dotyczących właśnie tych nierówności.
Jak wygląda od kuchni interwencja poselska w takiej sprawie? Co dzieje się od momentu zgłoszenia?
JW: Po przyjęciu zgłoszenia analizujemy dokumenty i stan faktyczny, kontaktujemy się z odpowiednią instytucją np. policją, OPS, szpitalem, kuratorem, ministerstwem. Występujemy z formalną interwencją poselską, prosząc o wyjaśnienia lub działania, monitorujemy sprawę aż do jej zakończenia, a w razie potrzeby kierujemy ją dalej – np. do Rzecznika Praw Obywatelskich czy organizacji prawnych. Zawsze staramy się działać tak, aby osoba zgłaszająca otrzymała realną pomoc i wsparcie.
Wspomniał Pan o współpracy z organizacjami społecznymi. Jak na co dzień wygląda kontakt biura z NGO, prawnikami czy grupami działającymi na rzecz kobiet?
JW: Utrzymujemy stały kontakt z organizacjami zajmującymi się przeciwdziałaniem przemocy, równouprawnieniem i wsparciem kobiet. Regularnie konsultujemy z nimi stanowiska, rekomendacje i projekty ustaw. Często korzystamy również z eksperckich materiałów przygotowywanych przez NGO. W końcu w organizacjach tych nie brakuje ekspertów i praktyków. Wykorzystanie ich wiedzy – zarówno teoretycznej jak i praktycznej – pozwala tworzyć po prostu lepsze prawo.
A jeśli chodzi o samą współpracę przy konkretnych przypadkach — jak łączycie działania biura z działaniami organizacji wspierających kobiety?
JW: Współpraca z organizacjami działającymi na rzecz praw kobiet ma dla nas charakter stały i merytoryczny. Razem analizujemy zgłaszane sprawy, a osoby potrzebujące wsparcia kierujemy do sprawdzonych specjalistów – w tym do współpracującej z nami na stałe profesjonalnej kancelarii prawnej oraz psychologów. W dialogu z NGO przygotowujemy także rekomendacje i opinie, które następnie wykorzystujemy w pracy parlamentarnej. Dzięki temu biuro pełni rolę rzeczywistego pomostu między obywatelkami a instytucjami państwa, łącząc doświadczenie organizacji społecznych z narzędziami działania, jakie daje mandat poselski.
Czy efekty tej współpracy faktycznie później widać w prawie? Można wskazać jakiś przykład wpływu NGO na proces legislacyjny?
JW: Tak – przykładem jest przywrócenie finansowania procedury in vitro z budżetu państwa, nad którym posłanka Agnieszka Pomaska koordynowała prace legislacyjne. Nasze biuro było bardzo mocno w ten projekt zaangażowane. Współpracowaliśmy z licznymi organizacjami pozarządowymi, tak by wysłuchać ich postulatów i stworzyć możliwie najlepszą ustawę. Wiele poprawek zgłaszanych przez NGO zostało uwzględnionych. Efekty programu rządowego już są widoczne: tysiące par skorzystało z procedury in vitro, a do tej pory dzięki wsparciu urodziło się blisko 5 tys. dzieci. To najlepszy dowód, że działania oparte na wiedzy i dialogu mają realną moc zmieniania życia ludzi.
A jak reagujecie na presję społeczną — protesty, nowe postulaty, nagłe problemy, które pojawiają się w debacie publicznej?
JW: Podkreślamy zawsze, że prawa kobiet nie są tematem ideologicznym – to kwestia bezpieczeństwa, zdrowia i równości obywatelskiej. Ważne jest to, że nasze działania są konsekwentne i podejmowane na arenie międzynarodowej. W tym kontekście posłanka Agnieszka Pomaska, jako przewodnicząca sejmowej Komisji do Spraw Unii Europejskiej, skierowała niedawno list do Parlamentu Litwy, wyrażając sprzeciw wobec prób wycofania się Litwy z Konwencji Stambulskiej. To jasny sygnał, że Polska musi wspierać standardy europejskie w zakresie ochrony przed przemocą.
Jakub Wróbel – od 2020 r. związany z Koalicją Obywatelską, sekretarz struktur KO w Gdańsku-Śródmieściu. Od pięciu lat współpracuje z posłanką Agnieszką Pomaską, początkowo jako pracownik biura poselskiego, a następnie również jako asystent przewodniczącego Komisji do Spraw Unii Europejskiej w Kancelarii Sejmu. Kandydat Koalicji Obywatelskiej w wyborach samorządowych 2024 oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 r. Student administracji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego.
