„Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara” – omówienie krótkometrażówki Wesa Andersona
7 min read
Grafika: Natalia Maziakowska, Eden Król / fot. FILMGRAB
Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara to jedna z czterech krótkometrażówek autorstwa Wesa Andersona. Obok niej znajdują się omawiane już w poprzednich częściach Trucizna, Łabędź oraz Szczurołap. Wszystkie zostały wyprodukowane w 2023 roku i miały swoją premierę na portalu streamingowym Netflix.
Produkcja została zrealizowana w USA przy pomocy American Empirical Pictures, Indian Paintbrush oraz Netflixa. Za szereg czterech krótkometrażówek i filmu Asteroid City Wes Anderson otrzymał w 2024 roku drugie miejsce podczas Oklahoma Film Critics Circle Awards w kategorii „Best Body of Work”.
Geneza
Krótkometrażówka jest adaptacją opowiadania brytyjskiego pisarza Roalda Dahla o tym samym tytule. Autor napisał Zdumiewającą historię Henry’ego Sugara w swojej chatce przy Gipsy House, we wsi Great Missenden, w Buckinghamshire pomiędzy lutym a grudniem 1976 roku.
Fabuła
Film rozpoczyna się w pokoju Roalda Dahla (Ralph Fiennes). Bohater, pełniąc jednocześnie funkcję narratora, przedstawia swoją bezpieczną przestrzeń, w której pisze powieści. Następnie zaczyna opowiadać historię 41-letniego, bogatego i nieżonatego Henry’ego Sugara (Benedict Cumberbatch). Czyni także uwagi na temat ludzi zamożnych oraz ich pragnienia posiadania coraz większych sum pieniędzy. Przechodzi do opisu pewnego letniego weekendu, kiedy to Henry odwiedza Sir Williama W. w jego posiadłości na wsi. Po chwili narrację przejmuje sam Sugar. Przedstawia dom od wewnątrz, szczególnie koncentrując się na bibliotece, w której znajduje podejrzanie szczupłą książkę bez strony tytułowej. Okazuje się, że jest to raport o Imdadzie Khanu – mężczyźnie widzącym bez pomocy oczu. Zaczyna ją czytać.
Fenomen Imdada Khana
Narracja ponownie zostaje przejęta, tym razem przez Z. Z. Chatterjee (Dev Patel) – głównego chirurga w szpitalu w Kolkacie (mieście w Indiach). Mówi o przybyciu mężczyzny (Ben Kingsley) twierdzącego, że widzi nie używając oczu. Lekarze przeprowadzają na pacjencie prosty test polegający na tym, że musi on zgadnąć, ile palców pokazuje jeden z doktorów, podczas gdy drugi zasłania mu oczy. Gdy mężczyzna trafia za każdym razem, wyjawia, że nauczył się tej sztuki po latach trenowania. Informuje także o nadchodzącym wieczornym występie w Royal Palace Hall. Dodaje, że potrzebuje pomocy doświadczonych doktorów w sprawdzeniu jego talentu, aby widzowie mieli pewność o prawdziwości jego zdolności. Doktor Marshall (Richard Ayoade) zgadza się na propozycję. Chatterjee prowadzi Imdada do sali chirurgicznej, skleja mu powieki kleiną, kładzie mu na oczy masę z ciasta, a Marshall obwiązuje bandażem jego głowę.
Khan następnie bez problemu wychodzi ze szpitala, wiedząc co dzieje się wokół niego. Wsiada na rower i wjeżdża na tłoczną ulicę. Doktorzy są w wielkim szoku. Wieczorem Z. Z. udaje się na pokaz, wyczekując Imdada. Khan ze związanymi oczami rzuca nożami w stronę małego chłopca, a potem zestrzeliwuje puszkę z jego głowy przy pomocy rewolweru. Po występie doktor spotyka się z mężczyzną za kulisami. Informuje go o swoim pomyśle spisania jego historii i opublikowania w „British Medical Journal” lub innym sławnym magazynie.
Historia Imdada
Imdad urodził się w Kaszmirze w 1873 roku. Pewnego razu w jego szkole wystąpił magik, a dwa tygodnie później Imdad, jako 13-letni chłopiec, postanowił zabrać wszystkie swoje oszczędności i dołączyć do obwoźnego zespołu teatralnego. Po kilku latach zdecydował się odejść z teatru i tak dotarł do niewielkiego miasta przy brzegu rzeki Ganges, gdzie rzekomo mieszkał mężczyzna, którego talentem była lewitacja (w tej roli także Richard Ayoade). Po przedarciu się przez dziką roślinność, udało mu się go spotkać (bohater miał wtedy już prawie 17 lat). Najpierw obserwuje jego sztukę, podczas której jogin zaczyna unosić się w powietrzu. Mężczyzna, niepocieszony pojawieniem się nieproszonego gościa, rzuca w niego kamieniem, ale po chwili postanawia udzielić mu lekcji w sprawie medytacji, aby wynagrodzić mu swój chwilowy wybuch agresji. Przez następne lata Imdad zawzięcie uczy się nauki widzenia bez pomocy oczu, aż w końcu mu się to udaje.
Po spisaniu tej fascynującej historii, doktor Z. Z. wraz z doktorem Marshallem wybierają się do Royal Palace Hall. Gdy docierają na miejsce, okazuje się jednak, że występ Khana został odwołany, ponieważ mężczyzna umarł w trakcie snu.
Problemy Henry’ego Sugara
Henry, zawzięty hazardzista, zainspirowany przeczytaną historią, postanawia opanować dokładnie ten sam talent co Imdad Khan. Ćwiczy pięć razy dziennie i po ponad trzech latach treningu udaje mu się odczytywać numery odwróconych kart do gry w przeciągu pięciu sekund. Usatysfakcjonowany, wybiera się do swojego ulubionego kasyna. Po godzinie ma już na koncie 30 tysięcy funtów. Henry, ponownie pełniący rolę narratora, zaczyna tłumaczyć, że gdyby jego historia była zmyślona, zdarzyłoby się coś zaskakującego. Po powrocie do domu mógłby na przykład poczuć się nieswojo i w drodze po piżamę, stanąć przed lustrem, a następnie – spoglądając na swoje ciało jak przez rentgen – zobaczyć zakrzep przy jednej z żył. Przejęty samą myślą Sugar, brnie dalej w wymyśloną historię – widzi zbliżające się do jego serca zgrubienie mogące go w każdej chwili zabić. W końcu powraca do rzeczywistości i opowiada, co stało się naprawdę.
Wewnętrzna zmiana bohatera
Podczas spaceru Henry nie czuje radości. Nachodzi go natomiast refleksja, iż skoro od tej pory będzie znał wszystkie karty podczas gier, nigdy już nie poczuje uzależniającego dreszczu adrenaliny wywołanego przez możliwość przegranej. Następnego ranka Sugar wychodzi na balkon i rozrzuca wszystkie wygrane pieniądze przechodniom. W jego drzwiach pojawia się policjant (w tej roli również Ralph Fiennes), niezadowolony z jego występku. Twierdzi, że jeśli nie chce pieniędzy, powinien oddać je do szpitala bądź sierocińca. Zawstydzony Henry wpada na pewien pomysł. Postanawia podróżować po świecie i pod różnymi tożsamościami wygrywać pewne sumy pieniędzy w kasynach przez cały rok, aby dzięki nim mógł zakładać owe szpitale oraz sierocińce. Potrzebuje jedynie zaufanej osoby, której może bezgranicznie ufać. Wybiera Johna Winstona (w tej roli także Dev Patel), swojego księgowego.
Henry umiera w wieku 63 lat na zator tętnicy płucnej. Przez 20 lat realizował swój wielki plan, zarabiając łącznie 644 miliony funtów. Stworzył 21 doskonale prosperujących szpitali oraz sierocińców w różnych miejscach świata, którymi zarządzał John Winston.
Zakończenie historii
Narratorem ponownie staje się Roald Dahl. Twierdzi, że poznał tę historię od Johna Winstona, który zatelefonował do niego po śmierci Henry’ego. Poprosił go wtedy o spisanie historii organizacji. Dahl przybywa do Szwajcarii, gdzie poznaje mężczyznę oraz Maxa Engelmana – pracującego z Sugarem charakteryzatora (w tej roli także Benedict Cumberbatch). Roald przepisuje oryginalną historię o Imdadzie Khanu oraz decyduje się spisać fragment z życia Henry’ego Sugara.
Nagrody
Oprócz wspomnianej wcześniej nominacji podczas Oklahoma Film Critics Circle Awards za zbiór czterech krótkometrażówek i filmu Asteroid City, Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara zdobyła w 2024 roku Oscara w kategorii „najlepszy krótkometrażowy film aktorski”. Pośród nominowanych znajdowały się takie tytuły jak: Później, Niezłomny, Kawaler fortuny oraz Czerwony, biały, niebieski. Krótkometrażówka dostała również nominację podczas Astra Film and Creative Awards 6 stycznia 2024 roku w kategorii „najlepszy film krótkometrażowy”, ale nie zdobyła nagrody.
Ciekawostka
W 2023 roku Wes Anderson podczas wywiadu dla magazynu „Deadline” opowiedział, jak Ralph Fiennes przygotowywał się do roli Roalda Dahla. Okazało się, że aktor po przesłuchaniu przeróżnych archiwalnych nagrań brytyjskiego pisarza poznał jego małe rytuały i postanowił odegrać je na swój sposób. Dzięki temu początek krótkometrażówki, kiedy to Dahl przygotowuje się do pisania, jest całkowicie improwizowany przez Ralpha.
Produkcja i premiera
Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara jest pierwszą z czterech adaptacji opowiadań Roalda Dahla. Postanowiłam omówić ją jako ostatnią, gdyż skrywa w sobie najwięcej szczegółów, a także została najbardziej doceniona krytycznie.
Początkowo donoszono, że ekranizacja ma być pełnometrażowa, ale w czerwcu 2023 roku Wes Anderson wyjaśnił, że powstanie kilka filmów krótkometrażowych.
Adaptacja po raz pierwszy pojawiła się 1 września 2023 roku na 80. Międzynarodowym Festiwalu w Wenecji (poza konkursem). Następnie puszczano ją w wybranych kinach w Nowym Jorku oraz Kalifornii, aż w końcu pod koniec września tego samego roku pojawiła się na Netflixie, razem z trzema pozostałymi krótkometrażówkami.
