Warsztaty z laureatami narody im. Macieja Płażyńskiego na Uniwersytecie Gdańskim
6 min przeczytania
Od lewej: Wiktoria Theus, Hélène Bienvenu / Fot. Natalia Maziakowska
W piątek, 22 maja, na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego gościliśmy laureatów Nagrody im. Macieja Płażyńskiego. Uhonorowani zostali dziennikarze i media działające na rzecz Polonii. Tego dnia laureaci przeprowadzili na UG warsztaty, podczas których przybliżyli młodym dziennikarzom kulisy swojej pracy.
Tegoroczna edycja była już 15. odsłoną Nagrody im. Macieja Płażyńskiego. Jej celem, poza wyróżnieniem laureatów, jest również podtrzymywanie pamięci o patronie nagrody i jego dokonaniach – Macieja Płażyńskiego.
Płażyński był m.in. działaczem opozycji antykomunistycznej, pierwszym niekomunistycznym wojewodą gdańskim oraz Marszałkiem Sejmu RP. Był człowiekiem o szerokich horyzontach i dalekowzrocznym spojrzeniu na Polskę oraz świat.
Laureaci nagrody
Wśród laureatów nagrody znalazły się redakcje i dziennikarze z Polski, Litwy, Ukrainy oraz Francji. Nagrody przyznano w czterech kategoriach:
-
Dziennikarz medium polonijnego – laureatem został Artur Żak, publikujący w mediach na Ukrainie i w Polsce m.in. na temat mniejszości polskiej w Ukrainie, dziedzictwa Kresów oraz demaskujący rosyjską dezinformację, w tym za publikację „Koń trojański” na tyłach NATO: jak korupcja elit i „uśpione” komórki otwierają bramy „rosyjskiemu światu”.
-
Dziennikarz zagraniczny publikujący na temat Polski, Polaków i Polonii – laureatką została Hélène Bienvenu, korespondentka francuskiego dziennika „Le Monde”. Jury doceniło jej systematyczne, rzetelne i wszechstronne tematycznie publikacje o Polsce i Polakach, kierowane do francuskiego odbiorcy.
-
Dziennikarz krajowy publikujący na tematy polonijne – nagrodę przyznano Andrzejowi Urbańskiemu z Radio Gdańsk za reportaż pt. „Duszek spod KGB”, będący podróżą w tragiczną przeszłość widzianą oczami żyjących świadków zbrodni w Ponarach.
-
Redakcja medium polonijnego – w tej kategorii uhonorowano redakcję TVP Wilno za wzorcowe realizowanie misji medium służącego polskiej społeczności poza granicami kraju.
„Wizerunek Polski w mediach francuskich. Praca korespondenta zagranicznego”
Warsztat red. Hélène Bienvenu nosił tytuł „Wizerunek Polski w mediach francuskich. Praca korespondenta zagranicznego”. Dziennikarka przybliżyła uczestnikom charakterystykę gazety „Le Monde” oraz opowiedziała o swojej codziennej pracy.
Red. Bienvenu wyjaśniła również wspomniany w tytule warsztatu wizerunek Polski w mediach francuskich. Po 2006 roku, już po wejściu Polski do Unii Europejskiej, polska gospodarka nie była jeszcze dobrze rozwinięta. Francuzi obawiali się napływu polskich robotników, którzy pracowaliby więcej za mniej/niższe wynagrodzenie. Bali się, że odbiorą im miejsca pracy. Przez to wizerunek Polaków był raczej negatywny, nie byli witani uśmiechami.
Na przestrzeni ostatnich 20 lat sytuacja zdążyła się jednak znacząco zmienić. Dziś, w 2026 roku, Polska uznawana jest za jeden z kluczowych krajów Unii Europejskiej. Jej głos ma znaczenie, szczególnie w kontekście wojny w Ukrainie. Jak podkreśla red. Bienvenu, tematy dotyczące Polski bardzo szybko zyskują zainteresowanie odbiorców. Powodzeniem cieszą się też tematy związane z polskim rolnictwem.
„(Nie)widzialni? Nowe oblicza i wyzwania dziennikarstwa tożsamościowego polskiej mniejszości narodowej na Litwie”
Warsztat „(Nie)widzialni? Nowe oblicza i wyzwania dziennikarstwa tożsamościowego polskiej mniejszości narodowej na Litwie” przeprowadziła redakcja TVP Wilno. Spotkanie miało w dużej mierze formę wymiany pytań i odpowiedzi między prowadzącymi a uczestnikami.
Prowadzący opowiedzieli gościom o swojej misji – dawaniu mniejszości poczucia, że jej głos jest ważny i słyszany. Przybliżyli także uczestnikom podstawy języka litewskiego.
Aby lepiej zobrazować problemy, z jakimi mierzą się Litwini, redakcja opowiedziała o niedawnym wprowadzeniu na Litwie czerwonego alertu – nakazu udania się do schronów. Powodem był dron nadlatujący znad Białorusi. W takiej sytuacji pojawia się pytanie: co powinien zrobić dziennikarz – uciekać czy relacjonować wydarzenia?
„Nigdy o tym nie marzyłem”
Red. Andrzej Urbański poprowadził warsztat pt. „Nigdy o tym nie marzyłem”.
Redaktor opowiedział uczestnikom, jak wygląda praca w radiu. Zwrócił uwagę przede wszystkim na wagę świadectw historii. Dzięki osobom takim jak reporterzy radiowi, którzy docierają do żyjących jeszcze świadków wydarzeń, możemy usłyszeć historie, które bez ich pracy mogłyby na zawsze pozostać nieznane.
Uczestnicy mogli również dowiedzieć się więcej o Ponarach – miejscu masowych egzekucji Polaków i Żydów dokonywanych przez niemieckie formacje oraz litewskich kolaborantów podczas II wojny światowej. Ta historia stała się tematem reportażu „Duszek spod KGB”, za który red. Urbański otrzymał wiele nagród, w tym opisywaną tutaj Nagrodę im. Płażyńskiego.
Dialog ze studentami
Uczestnicy warsztatów zdobyli cenną wiedzę, a studenci dziennikarstwa przeprowadzili liczne wywiady z laureatami.
Takie spotkania są dla studentów i uczniów partnerskich szkół średnich bardzo cenne, ponieważ pokazują im dziennikarstwo zakorzenione w konkretnej wspólnocie, historii i odpowiedzialności za słowo. To doświadczenie, którego nie da się w pełni zastąpić samą teorią – mówi prof. Małgorzata Łosiewicz, dyrektor IMDiKS UG
Spotkanie było prologiem rozdania nagród, które odbyło się w sobotę, 23 maja, w Muzeum Emigracji.
