„Szczurołap” – omówienie krótkometrażówki Wesa Andersona
4 min odczytu
Autorzy grafiki: Eden Król, Natalia Maziakowska / Fot. FILMGRAB
Szczurołap to jedna ze zbioru czterech krótkometrażówek autorstwa Wesa Andersona. Obok niej znajdują się Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara oraz omawiane już w poprzednich częściach Trucizna i Łabędź. Wszystkie zostały wyprodukowane w 2023 roku i miały swoją premierę na portalu streamingowym Netflix.
Produkcja została zrealizowana w USA przy pomocy American Empirical Pictures, Indian Paintbrush oraz Netflixa. Za serię czterech krótkometrażówek i filmu Asteroid City Wes Anderson otrzymał w 2024 roku drugie miejsce podczas Oklahoma Film Critics Circle Awards w kategorii „Best Body of Work”.
Geneza
Film krótkometrażowy jest adaptacją opowiadania brytyjskiego pisarza i scenarzysty Roalda Dahla. Pod koniec lat 40. autor zamieszkał w Amersham – niewielkim mieście położonym w południowej Anglii, a konkretnie w domu Wisteria Cottage. W tym okresie jego głównym zajęciem było pisanie krótkich opowiadań inspirowanych okolicą i jej mieszkańcami, które weszły w skład cyklu Claud’s Dog. Szczurołap pochodzi właśnie z tej serii.
Fabuła
Wstęp
Narratorem historii jest redaktor dziennika Wiadomości dnia (Richard Ayoade). Mężczyzna opowiada o przybyciu szczurołapa (Ralph Fiennes) na stację benzynową. Szczegółowo opisuje jego wygląd, przywodzący na myśl szczura. Tytułowy bohater wdaje się w rozmowę z miejscowym mechanikiem Claudem (Rupert Friend). Jak można się domyślić, szczurołap przybył wyłapać niechciane gryzonie biegające po okolicy. Mężczyźni rozprawiają na temat różnych metod, za pomocą których można złapać zwierzęta, szczególnie skupiając się na tych biegających w kanałach. Szczurołap wykazuje się znakomitą wiedzą. Można by pomyśleć, że sam jest szczurem (szczególnie biorąc pod uwagę wcześniejsze komentarze redaktora na temat jego wyglądu i zachowania takie jak: „Ma gardłowy głos jak rechocząca żaba. Wypowiadał słowa, siorbiąc mokrymi ustami, jakby mu smakowały”). Po tym dowiadujemy się, że gryzonie znajdują się w stogu siana.
Próby pozbycia się szczurów
Zapytany przez Clauda o sposób na pozbycie się gryzoni, szczurołap pokazuje mężczyznom puszkę ze specjalnie przygotowaną trutką. W środku znajdował się owies nasączony trucizną, która mogłaby zabić nawet milion ludzi. Redaktor stwierdził, że „trzeba być jak szczur”, z czym szczurołap zgodził się aż nazbyt entuzjastycznie.
Dobry szczurołap musi być jak szczur. Nawet sprytniejszy – Ralph Fiennes jako szczurołap.
Przez kilka kolejnych dni szczurołap podkładał owies dla zwierząt, aby przyzwyczaiły się do nowego pożywienia, aż w końcu czwartego dnia podmienił pokarm na truciznę. Okazało się jednak, że gryzonie nie tknęły trutki.
Specyficzna walka
Mężczyźni stoją przy stacji benzynowej. Szczurołap, zawiedziony niepowodzeniem, wyciąga z jednej kieszeni szczura, a z drugiej fretkę, a następnie wkłada je pod własną koszulę. Rozpoczyna się demonstracja. Zwierzęta kotłują się pod ubraniem mężczyzny, gdy szczur próbuje uciec od fretki. Po chwili bohater wyciąga stworzenia, lecz gryzoń jest martwy.
Szczurołap postanawia pokazać bohaterom coś jeszcze. Z saszetki wyciąga kolejnego szczura i przywiązuje do jego nogi kawałek sznurka. Stawia go na dystrybutorze paliwa, a drugi koniec linki przywiązuje do słupka. Gdy mężczyzna się oddala, szczur staje się spokojniejszy. „Założymy się?” – pyta bohaterów szczurołap, jednakże kamera zamiast bohatera, ukazuje uwiązanego szczura, który wydaje się mówić. Po początkowej odmowie Claud zakłada się ze szczurołapem o to, że ten pokona gryzonia nie używając ani rąk, ani nóg. Szczur, zaniepokojony zbliżającą się twarzą mężczyzny, próbuje rzucić się do ucieczki, zapominając, że ma przywiązaną nogę.
Przebieg zdarzenia opisują naprzemiennie redaktor i postać Roalda Dahla (w tej roli również Ralph Fiennes). Opowiadają o tym, jak szczurołap atakuje gryzonia, otwierając usta, z których wyłaniają się dwa żółte zęby. Nie wiemy, co stało się dalej, gdyż redaktor nie chce patrzeć na rozgrywającą się przed nim scenę i zamyka oczy. Kiedy je otwiera, widzi martwe zwierzę. Szczurołap zaczyna tłumaczyć, że ze szczurzej krwi produkuje się lukrecję, ale nie wie o tym nikt oprócz osób pracujących w jego zawodzie.
Niestety, gdy widzi niezainteresowanych i złych redaktora oraz mechanika, odchodzi, stawiając ciche i powolne kroki.
To dziwne. Szczury nie tknęły zatrutego owsa. W stogu siana musi być coś bardzo pożywnego – redaktor.
Tymi słowami kończy się film, pozostawiając widza w zaciekawieniu i niepewności.
Postać autora oryginalnego opowiadania
Podobnie jak w pozostałych krótkometrażówkach Andersona, epizodyczną rolę ma postać Roalda Dahla, który wspólnie z redaktorem opisuje scenę pojedynku szczurołapa z gryzoniem. Nie wprowadza jednak oczywistego przesłania historii (jak w omówionym uprzednio Łabędziu), ani wątku edukacyjno-anegdotycznego (jak w Truciźnie). Rola Dahla ponownie przypadła Ralphowi Fiennesowi, co sprawia, że w tej krótkometrażówce odgrywa on dwie role (aktor gra także szczurołapa).
Jednakże, w projekcji znajduje się pewien easteregg – nazwa marki paliwa, która znajduje się na dystrybutorze przed garażem mechanika – Repton, jest nawiązaniem do szkolnych czasów Dahla w Repton Public School.
